Rotatif Kredi Faizi Nasıl Hesaplanır?
Rotatif kredi faizi, kredi limitinin tamamı üzerinden değil, işletmenin kullandığı bakiye ve kullanım süresi üzerinden hesaplanır. İşletme anaparayı azalttığında sonraki günlerin faiz yükü de düşer. Bu yapı, rotatif krediyi kısa vadeli nakit ihtiyacında esnek kılar; ancak değişken faiz ve günlük bakiye takibi maliyet hesabını önemli hâle getirir.
Rotatif kredi faizi nasıl işler?
Banka, her günün borç bakiyesini dikkate alır. İşletme limitten yeni para çekerse bakiye yükselir; ödeme yaparsa bakiye düşer. Faiz yalnızca hesabın borçlu kaldığı günler için oluşur.
Rotatif kredi faizi çoğu zaman piyasa koşullarına duyarlıdır. Banka faiz oranını sözleşmedeki şartlara göre değiştirebilir. Bu durumda tek oranla dönem hesabı yapmak yerine, her faiz oranının geçerli olduğu günleri ayrı ayrı hesaplamak gerekir.
Rotatif kredi faiz hesaplama formülü
Temel formül şöyledir:
Faiz = Kullanılan bakiye × (Yıllık faiz oranı / 100) × Gün sayısı / Yıl gün esası
Banka 360 gün esasını kullanıyorsa formül şu biçime gelir:
Faiz = Kullanılan bakiye × Yıllık faiz (%) × Gün sayısı / 36.000
365 gün esasında ise 36.000 yerine 36.500 kullanılır. Borçlu cari hesaplarda 360 gün esası yaygındır; yine de kesin hesabı kredi sözleşmesindeki gün esasına göre yapmak gerekir. Valör tarihi de gün sayısını etkileyebilir.
Bakiye değiştiğinde faiz nasıl hesaplanır?
Bir işletmenin yıllık %60 faiz oranıyla 500.000 TL kullandığını düşünelim. İşletme 10 gün sonra 200.000 TL anapara ödesin ve kalan 300.000 TL’yi 20 gün daha kullansın. Bankanın 360 gün esasını uyguladığını varsayalım.
- İlk 10 günün faizi: 500.000 × 60 × 10 / 36.000 = 8.333,33 TL
- Sonraki 20 günün faizi: 300.000 × 60 × 20 / 36.000 = 10.000 TL
- Toplam faiz: 18.333,33 TL
Örnekte faiz üzerinden %5 BSMV varsayarsak vergi 916,67 TL, faiz ve BSMV toplamı ise 19.250 TL olur. Bu tutar finansman maliyetini gösterir; anapara ödemesi ayrıca yapılır. Kredi tahsis veya kullandırım ücreti varsa bu giderleri de toplam maliyete eklemek gerekir.
Bu örnek küçük ama önemli bir noktayı gösterir: İşletme 200.000 TL’yi erken ödediği için banka sonraki 20 günün faizini 500.000 TL yerine 300.000 TL üzerinden hesaplar. Bence rotatif kredide en yararlı takip ölçüsü, kullanılabilir limitten çok günlük borç bakiyesidir.
Faiz ne zaman ödenir?
Tahsilat dönemi bankaya ve sözleşmeye göre değişir. Üçer aylık faiz ödemesi uygulamada yaygındır. Bazı bankalar günlük, aylık, üç aylık, dönem sonu, vade sonu veya hesap kapanışı seçenekleri sunabilir. Örneğin İş Bankası BCH açıklaması üçer aylık dönemleri belirtirken Ziraat Bankası rotatif kredi sayfası farklı tahakkuk dönemlerine yer verir.
Vergi ve banka ücretleri hesaba nasıl eklenir?
Toplam maliyet yalnızca faizden oluşmaz. Hesaba şu kalemler girebilir:
- Faiz üzerinden hesaplanan BSMV
- Kredi türüne göre uygulanabilecek KKDF
- Kredi tahsis ve kullandırım ücretleri
- Teminat, ekspertiz veya ipotek giderleri
- Sözleşmede yer alan diğer banka ücretleri
GİB’in güncel KKDF tablosunda banka ve finansman şirketlerinin kullandırdığı diğer TL kredileri için oran sıfır görünür; döviz ve altın kredilerinde farklı oran uygulanır. İhracat kredisi gibi özel durumlarda istisnalar gündeme gelebilir. Bu nedenle banka dekontundaki vergi ve ücret satırlarını sözleşmeyle birlikte kontrol etmek en güvenli yöntemdir.
Hesap yaparken nelere dikkat edilmeli?
- Bankanın yıllık mı, aylık mı faiz oranı verdiğini kontrol edin.
- Sözleşmedeki 360 veya 365 gün esasını kullanın.
- Kullanım ve ödeme valör tarihlerini dekonttan doğrulayın.
- Bakiye veya faiz oranı değiştiğinde dönemi parçalara ayırın.
- Limitin tamamını değil, fiilen kullanılan bakiyeyi hesaba katın.
- Vergi ve ücretleri faiz tutarına ayrıca ekleyin.
Basit ama etkili bir alışkanlık olarak her kredi hareketinden sonra tarih, bakiye ve faiz oranını tek satırlık bir tabloda tutabilirsiniz. Böylece dönem sonunda bankanın faiz tahakkukunu daha kolay kontrol edersiniz.
Sonuç
Rotatif kredi faizi günlük borç bakiyesi, yıllık faiz oranı, gün sayısı ve bankanın kullandığı yıl esasıyla hesaplanır. Ara ödeme maliyeti azaltırken yeni kullanım maliyeti yükseltir. Sağlıklı bir karşılaştırma için faizle birlikte vergi, tahsis ücreti ve kullandırım ücretini de dikkate almak gerekir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; kişiye veya işletmeye özel finansal ya da vergisel danışmanlık niteliğinde değildir. Kesin hesap için bankanın sözleşmesi ve güncel maliyet tablosu esas alınmalıdır.
